De betekenis van ‘verbintenis’ en de 3 soorten

Safak Ciftci Contractenrecht

Het woord ‘verbintenis’ wordt niet gedefinieerd in de wetgeving. Toch is het een term die vaak wordt gebruikt binnen het contractenrecht. Een verbintenis duidt een bepaalde rechtsverhouding aan tussen partijen. Het komt er kort gezegd op neer dat er een bepaalde prestatie is verschuldigd tegenover de andere partij. Denk bijvoorbeeld aan het kopen van een auto: jij bent geld verschuldigd aan de autodealer, en de autodealer is weer het leveren van de auto verschuldigd aan jou. Beide partijen hebben door middel van de koop een bepaalde plicht tegenover elkaar.

In de literatuur worden verbintenissen onderscheiden in drie soorten:

  • Verbintenissen om te geven
  • Verbintenissen om te doen
  • Verbintenissen om niet te doen

Verbintenissen om te geven

Een verbintenis om te geven kan erg tot de verbeelding spreken, en is dan ook niet lastig om uit te leggen. Denk hierbij weer aan het voorbeeld van het leveren van de auto door de autodealer. Echter hoeft er bij een verbintenis om te geven niet altijd iets tegenover te staan. Bij een schenking rust er ook een verbintenis om te geven; als je besluit om een boek te schenken aan een collega, ga je zelf een verbintenis aan om het boek te schenken. Jouw collega is echter niet verplicht om dit boek aan te nemen. In dat geval rust de verbintenis namelijk slechts bij de schenker.

Verbintenissen om te doen

Een verbintenis om te doen behelst het uitvoeren van een bepaalde werkzaamheid. Denk hierbij aan een arbeidsovereenkomst: de werknemer gaat een verbintenis aan om arbeid te verrichten voor de werkgever. Ook een overeenkomst van opdracht (waar bijvoorbeeld freelancers vaak gebruik van maken) houdt een verbintenis om te doen in.

Verbintenissen om niet te doen

Verbintenissen om niet te doen houden vanzelfsprekend het tegenovergestelde in van verbintenissen om te doen. Bij het niet doen gaat het om het iemand ervan weerhouden om een bepaalde actie te ondernemen. Dit soort verbintenissen komen het minst voor. Hierbij is een goed voorbeeld een concurrentiebeding, die bijvoorbeeld een werknemer buiten staat stelt om te concurreren met de werkgever.


Safak Ciftci

Safak Ciftci is de oprichter en eigenaar van Nobleton. Hij heeft als doel om het opstellen van contracten te versimpelen en toegankelijker te maken voor ondernemers, zodat ze zelf hun contracten kunnen maken - zonder advocaat.